جستجوی مقاله مورد نظر
صفحات مهم

هوش معنوی ( SQ ) چیست؟

هوش معنوی
فهرست مطالب

هوش معنوی جنبه‌های مختلفی از آگاهی و زندگی ذهنی و روحی درونی فرد را با زندگی و کار بیرونی متصل و یکپارچه می‌کند و نوعی آگاهی درباره تمامیت جهان به شکلی کلی به فرد می‌دهد.

هوش معنوی بعد بالاتری از هوش است که ویژگی‌ها و قابلیت‌های خود (یا روح) اصیل را در قالب خرد، شفقت، صداقت، شادی، عشق، خلاقیت و آرامش فعال می‌کند. هوش معنوی منجر به احساس معنا و هدف عمیق تر، همراه با بهبود در طیف گسترده ای از مهارت های مهم زندگی و مهارت های کاری می شود.

هوش معنوی مجموعه ای از قابلیت های سازش روانی مبتنی بر جنبه های غیرمادی و متعالی واقعیت است،به ویژه آن هایی که با ماهیت هستی فرد،معنای شخصی،تعالی و سطوح بالاترهشیاری مرتبط اند.هنگامی که این قابلیت ها به کاربسته شوند توانایی منحصر به فرد مسئله گشایی،تفکرانتزاعی و کنارآمدن را تسهیل میکند.

هوش معنوی را میتوان همان توانایی دانست که به ماقدرتی برای به دست آوردن رویاها میدهد.این هوش زمینه تمام آن چیزهایی است که ما به آن ها معتقدیم و نقش باورها و هنجارها،عقاید و ارزش ها را در فعالیت هایی که برعهده میگیریم در بر میگیرد.

به نظرمیرسد هوش معنوی از روابط فیزیکی و شناختی فرد بامحیط پیرامون خود فراتر رفته،به حیطه ی شهودی و متعالی نگاه فرد به زندگی خود واردمیشود.این دیدگاه شامل همه ی رویدادها و تجارب فرد میشود که تحت تاثیر یک نگاه کلی قرارگرفته اند.فرد میتواند از این هوش برای چارچوب دهی و تفسیر مجدد تجارب خود بهره گیرد.این فرآیند قادر است از لحاظ پدیدارشناختی به رویدادها و تجارب فرد معنی و ارزش شخصی بیشتری بدهد.

امونز (۱۹۹۹) با مشاهده ی رفتارها و حالات افرادمعنوی نظیر مادر ترزا وگاندی سازه های هوش و معنویت را درون یک سازه ی جدید ترکیب کرد و واژه ی هوش معنوی را به وجود آورد.از نظر او هوش معنوی عبارت است از ظرفیت انسان برای پرسیدن سوالات نهایی درباره ی معنای زندگی و ارتباط یکپارچه بین ما و دنیایی که در آن زندگی میکنیم.این نوع هوش بیانگر مجموعه ای از توانایی ها،ظرفیت ها و منابع معنوی میباشد که کاربست آن ها در زندگی روزانه میتواند موجب افزایش انطباق پذیری و بهزیستی فرد شود.

هوش معنوی

روانشناسی معنوی

روانشناسی معنوی چیزی فراتر از مشاوره دادن با رویکرد دینی خاصی است و به طور کلی همه مذاهب می‌توانند براساس آموزه‌های خود از آن استفاده کنند.

در حقیقت روانشناسی معنوی شاخه‌ای مدرن از روانشناسی است که به‌عنوان روانشناسی فراشناختی شناخته می‌شود و در چارچوب علم به ابعاد متعالی و معنوی انسان نیز می‌پردازد.در روانشناسی معنوی به مسائلی مانند بررسی میزان رشد معنویت در فرد، بررسی تجارب معنوی خاص مانند احساس ارتباط گرفتن با خدا یا یک نیروی برتر در جهان، بررسی تجارب عرفانی، پرداختن به بحران‌های روحانی و معنوی و … پرداخته می‌شود.

روان‌شناسی دین به بررسی پدیده‌ی دین‌داری از منظر روان‌شناختی می‌پردازد و در صدد توصیف و تبیین زمینه‌ها و عوامل دین‌داری، تجزیه و تحلیل دین‌داری، سنجش دین‌داری و بیان آثار و پیامدهای دین‌داری در حیات فردی و اجتماعی است.

هوش معنوی دربرگیرنده ی ویژگی هایی چون :

صداقت،بخشش و رویکردی روشن بینانه و خالی از تعصب در مواجهه با مشکلات و حوادث زندگی میباشد و ابراز آن مستلزم وجود حدی از پختگی هیجانی است.

یکی از ویژگی های درونی انسان که معلوم شده است یا شادکامی در ارتباط است مذهبی بودن و معنویت میباشد.معنویت اشاره دارد به حقیقتی غایی یا غیرمادی،مسیر درونی که فرد را قادر میسازد تا اساس هستی خود را کشف کند،یا عمیق ترین ارزش ها و معانی که انسان ها با آن ها زندگی میکنند.

معنویت عبارت از ارتباط با وجود متعالی،باور به غیب،باور به رشد و بالندگی انسان در راستای گذشتن از پیچ و خم های زندگی،تنظیم زندگی شخصی برمبنای ارتباط با وجودی متعالی و درک حضور دائمی آن در یک هستی معنادار،سازمان یافته و جهت دار الهی میباشد.

واژه شادکامی در برگیرنده ی چند مفهوم ذهنی مثل خشنودی،لذت و خوشایندی است اما به معنای خوش بینی بی پایه و خودفریبی،انکارواقعیت ها و ندیدن مشکلات خود و دیگران نیست.

به عقیده فالکمن و لازاروس(۱۹۸۴)افراد شادکام افکار و رفتارهایی دارند که سازگار و کمک دهنده میباشند،با دید روشن به امور می نگرند،دعا و نیایش دارند،به طور مستقیم برای حل مسائل از خود تلاش نشان میدهند و به موقع از دیگران کمک می طلبند.از طرف دیگر افراد غیرشادکام به طریق مخرب فکر وعمل میکنند،در خیالات فرو میروند،خود و دیگران را سرزنش کرده و از کارکردن در جهت حل مشکل اجتناب می ورزند.

مذهبی بودن و معنویت میتواند شادکامی را به چهارشیوه بهبود ببخشد:

1.اعمال مذهبی(مثل حضور در کلیسا)میتواند اتحاداجتماعی و حمایت را افزایش دهد.

۲.تحول و رشد ارتباط یک فرد با خدا یا یک سیستم رو حانی و الهی میتواند شادکامی را ارتقا بخشد.

۳.مذهبی بودن و معنویت میتواند معنا،ارتباط و وابستگی و هدف را در زندگی یک شخص فراهم کند.

۴.وفاداری به یک اعتقادمذهبی یا معنوی میتواند انتخاب های سالم تر سبک زندگی را افزایش دهد.

اشتراک گذاری:

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.